Khoa Ô tô và Năng lượng (VEE) là một đơn vị đào tạo được thành lập ngày 04/06/2014 theo quyết định số 722-QĐ/ĐHTN của Giám đốc Đại học Thái Nguyên. Tuy nhiên, truyền thống đào tạo ngành ô tô của VEE đã được kế thừa và phát triển gần 60 năm gắn liền với lịch sử phát triển của trường Đại học kỹ thuật Công nghiệp (TNUT), Đại học Thái Nguyên (TNU). Quá trình kế thừa và phát triển của VEE được chia thành nhiều giai đoạn.
Giai đoạn Ban động lực, TNUT (1967-2008)
Tiền thân của VEE chính là Ban Cơ khí - Động lực được thành lập năm 1967 tại trường Trung học Công nghiệp nặng (tên gọi sau này là trường Trung học Công nghiệp Miền Núi Bắc Thái). Năm 1978, Ban Động lực tách riêng và trở thành đơn vị trực thuộc Ban Giám hiệu, trường Trung học Công nghiệp Miền Núi Bắc Thái. Năm 1982, sau khi sáp nhập hai trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp Việt Bắc và trường Trung học Công nghiệp Miền Núi Bắc Thái, Ban Động lực là một đơn vị do khoa Trung học quản lý làm nhiệm vụ đào tạo trung cấp động lực. Năm 1995, nhà trường giải thể khoa Trung học, Ban Động lực trở thành đơn vị trực thuộc Ban Giám hiệu với đầy đủ các tổ chức: Chi bộ đảng, Liên chi đoàn thanh niên, tổ công đoàn bộ phận và 02 bộ môn chuyên môn là Bộ môn Động cơ đốt trong và Bộ môn Ô tô – Máy kéo, đảm nhiệm đào tạo bậc đào đại học chuyên ngành Cơ khí động lực với quy mô sinh viên gần 300 sinh viên vào cuối 2008.
Giai đoạn Bộ môn Động lực, Khoa Cơ khí, TNUT (2008-2013)
Cuối năm 2008, Nhà trường sắp xếp lại cơ cấu tổ chức các của các đơn vị đào tạo, Ban Động lực trở thành Bộ môn Động lực trực thuộc khoa Cơ khí, TNUT. Bộ môn Năng lượng vẫn phụ trách đào tạo bậc đại học chuyên ngành Cơ khí động lực với quy mô sinh viên gần 150 sinh viên cuối năm 2013.
Giai đoạn Khoa Ô tô và Năng lượng, TNUT (2013-đến nay)
Tháng 08 năm 2013, Nhà trường nhận thấy rõ nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực về lĩnh vực ô tô và năng lượng đang ngày càng phát triển, trên cơ sở bộ môn Động lực và nhóm giảng viên giảng dạy học phần Kỹ thuật nhiệt, Nhà trường đã đề nghị Giám đốc Đại học Thái Nguyên ra quyết định số 624/QĐ-ĐHTN thành lập Bộ môn Kỹ thuật ô tô và Năng lượng trực thuộc Trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp. Ngày 04 tháng 06 năm 2014, Khoa Kỹ thuật Ô tô và Máy Động lực được thành lập theo Quyết định số 722-QĐ/ĐHTN của Giám đốc Đại học Thái Nguyên, kế thừa trên 50 truyền thống đào tạo ngành ô tô. Tháng 6/2014, nhóm Kỹ thuật thủy khí được tách ra khỏi bộ môn Cơ học, Khoa Cơ khí chuyển sang khoa Kỹ thuật Ô tô và Năng lượng. Đến ngày 11/08/2015, bộ môn Cơ học tiếp tục được điều chuyển sang khoa Kỹ thuật Ô tô và Năng lượng. Tháng 08 năm 2023, tổ Hóa học thuộc khoa Khoa học Cơ bản và Ứng dụng, TNUT được Nhà trường điều chuyển sang VEE để chuẩn bị nhân lực cho phát triển chương trình đào tạo ngành công nghệ ô tô điện. Đến nay, VEE đã có một cơ cấu tổ chức gồm có 04 Bộ môn chuyên môn và 01 Trung tâm thực hành, thí nghiệm với độ ngũ cán bộ -giảng viên cơ hữu là 29 người, trong đó có 28 cán bộ giảng dạy, gồm 03 PGS, 04TS, 09 thạc sỹ, 08 NCS và 04 trợ giảng. Quy mô học viên hiện tại của VEE gồm: gần 1500 sinh viên đại học thuộc 02 ngành đào tạo là Kỹ thuật Cơ khí động lực (Kỹ thuật Ô tô) và Công nghệ kỹ thuật ô tô; 15 học viên cao học và 09 nghiên cứu sinh ngành Kỹ thuật Cơ khí động lực (Kỹ thuật Ô tô). Chỉ tiêu tuyển sinh của VEE là 450 sinh viên/năm.
“Thực hiện sứ mệnh đào tạo nguồn nhân lực chất lượng, trình độ cao; thực hiện nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực ô tô và máy động lực phục vụ sự phát triển kinh tế - xã hội”, trong suốt chặng đường phát triển, VEE đã luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Hiện nay, VEE là một trong các khoa chuyên môn mũi nhọn của TNUT, TNU trong đào tạo, nghiên cứu khoa học, chuyển giao trí thức và chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực ô tô và năng lượng. Giai đoạn tới, VEE sẽ phát triển theo hướng nâng cấp thành Viện Ô tô và Năng lượng theo mô hình Viện đào tạo tự chủ, có nhiệm vụ đào tạo, nghiên cứu khoa học, chuyển giao trí thức và chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực ô tô và năng lượng theo hướng hội nhập trong nước và quốc tế.
Khuôn viên TNUT